«Κουαρτέτο» του Χάινερ Μύλλερ στο Από Μηχανής Θέατρο

Στον 'Αμερικάνο' Του Α. Παπαδιαμάντη Με Τον Θ. Σαράντο (κείμενο: Δήμητρα Λαμπροπούλου)

Μνήμες και παρόντα μπλεγμένα, σε ένα συνεχές παιχνίδι του χρόνου

Την ώρα που έφτασα στο θέατρο τα φώτα ήταν ακόμα ανοιχτά και ο μουσικός (Γιώργος Τζιαφέττας) ρύθμιζε τις χορδές από το σαντούρι του, "πόσο τέλειο ήχο έχει", σκέφτηκα. Δίπλα του ένα πιάνο έχασκε ανοιχτό δείχνοντας όλες του τις χορδές, πάντα έτοιμο να υποκύψει στα δάχτυλα που θα ακουμπήσουν πάνω του."Παιδιά ανοίγουμε πόρτες" ακούστηκε μια φωνή και ο μουσικός χάθηκε από τη σκηνή. Οι θεατές κάθισαν στις θέσεις τους, τα φώτα χαμήλωσαν, ο μουσικός ξαναεμφανίστηκε, κάθισε στο πιάνο του και άρχισε να παίζει. Γράμματα έτρεξαν μπροστά στα μάτια μας. Δασείες και ψιλές μιας άλλης εποχής μας κατέκλυσαν. Μια ψηλόλιγνη μορφή μπήκε από το βάθος της σκηνής με μια τεράστια βαλίτσα στο χέρι. Με πάτημα σταθερό και δυνατό ήρθε κοντά μας. Ο "Αμερικάνος" μόλις ξεκινούσε το ταξίδι του με συνεπιβάτες όλους εμάς και για αποσκευή τη ζωή του ολόκληρη.

κείμενο | δήμητρα λαμπροπούλου */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης


Η παράσταση είναι μια θεατρική διασκευή του ομώνυμου έργου του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη που σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί ο Θανάσης Σαράντος, σε μουσική επιμέλεια Λ. Πηγούνη. Παραμονή Χριστουγέννων και στη Σκιάθο φτάνει ένας ξένος αλλιώτικος από τους άλλους. Είναι ένας Έλληνας μετανάστης, που γυρνάει από την Αμερική μετά από 20 χρόνια και ψάχνει να βρει ό,τι με πόνο άφησε πίσω φεύγοντας. Περιπλανιέται στο λιμάνι, στα καπηλειά, στα στενοσόκακα και μαζί περιπλανιέται στις αναμνήσεις του. Αναζητά με λαχτάρα να δει τους γονείς του και το πατρικό του σπίτι. Μα πιο πολύ από όλα ποθεί να βρει την αγάπη που άφησε πίσω του φεύγοντας.

Μνήμες και παρόντα μπλεγμένα αδιάσειστα σε ένα συνεχές παιχνίδι του χρόνου. Όλη η Σκιάθος ξεδιπλώνεται στα μάτια της φαντασίας των θεατών. Και εκείνα τα πρόσωπα, τόσο ρεαλιστικά δοσμένα, μέσα από τη ντοπιολαλιά τους τα βλέπεις να περνάνε από μπροστά σου ένα ένα. Ο μπακάλης, που κλέβει στο ζύγι, οι καπεταναίοι με τις ιστορίες του, οι πιωμένοι αχθοφόροι και το ξέφρενο γλέντι τους, τα μικρά παιδιά που τραγουδάνε τα παραδοσιακά κάλαντα από σπίτι σε σπίτι, η ερωτευμένη γυναίκα που τραγουδά για την αγάπη που της πήρε η ξενιτιά και η γριά η μαυροφορεμένη είναι εκεί, την ακούς, την βλέπεις να κάθεται μπροστά στην πυροστιά. Και όμως είναι έργο με ένα και μόνο ηθοποιό, με άμεσες και συνεχείς εναλλαγές των ρόλων. Το μπερέ, το κασκόλ ,ο φακός και εκείνος ο ήχος από τα κέρματα που πέφτουν στο τασάκι! Δεν μπορείς να τραβήξεις το βλέμμα από πάνω του. Οι συνοδοί του σε αυτό το ταξίδι επί σκηνής είναι η μουσική και οι φωτισμοί. Νότες βαριές και δυνατές από το πιάνο να επιτείνουν και να εκφράζουν την ένταση και την αγωνία. Νότες απαλές και τρυφερές από το σαντούρι να συνοδεύουν στιγμές αναπόλησης και χαράς. Χορδές που χρησιμοποιούνται πολύ διαφορετικά από τον παραδοσιακό τους ρόλο. Οι φωτισμοί δυνατοί, χαμηλοί, παίζουν με τα χρώματα και ακολουθούν και αυτοί τα γεγονότα. Το φως από το παράθυρο της αγαπημένης το έχω ακόμα μπροστά στα μάτια μου. Ένα ονειρικό σκηνικό ξεδιπλώνεται.

Ο γυρισμός του ξενιτεμένου είναι ένα θέμα που απασχόλησε πολύ τη λογοτεχνία, όμως ο "Αμερικάνος" του Παπαδιαμάντη είναι ένα κείμενο πολλαπλών αναγνώσεων. Ο πόνος του ξενιτεμένου για ό,τι έχασε και ό,τι ξέχασε από την πατρίδα, η χαρά του γυρισμού, η μοναξιά, η αντιμετώπιση της κοινωνίας στο "ξένο" και στο από αλλού φερμένο, ο τρόπος ζωής των ανθρώπων μιας άλλης εποχής, που όλο αλλάζει και όλο μένει ίδιος και τέλος η δύναμη της αληθινής αγάπης που νικά στον αγώνα δρόμου της ζωής και ας έχει εμπόδια το χρόνο και την απόσταση.

Κλείνοντας το κείμενο θέλω να παραθέσω 2 λόγια από τη συνομιλία που είχα με τον Θανάση Σαράντο. Του είπα λοιπόν ότι τον ένιωσα να έρχεται πολύ κοντά στο κοινό, "Είναι σωστή η αίσθησή σου", μου απάντησε. "Θέλω να βλέπω τους θεατές. στα μάτια. Από τα μάτια τους παίρνω την ενέργεια για να συνεχίσω." Και τότε κατάλαβα. Είναι αυτή η αμφίδρομη σχέση ,είναι αυτή η μαγεία μιας δυνατής παράστασης, είναι αυτή η μαγεία του θεάτρου.
κείμενο | δήμητρα λαμπροπούλου
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου 
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης

Πηγή http://www.rejected.gr/subs/views/theater/o-amerikanos.html

“Ο Αμερικάνος” του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη στο θέατρο Αυλαία (γράφει η Ιωάννα Λιούτσια)

Ένα από τα γνωστότερα και πλέον δημοφιλή διηγήματα του Σκιαθίτη διηγηματογράφου είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε στο θέατρο Αυλαία και μάλιστα την ημέρα της επετείου του θανάτου του. 106 χρόνια από τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και καλύτερο μνημόσυνο δεν θα μπορούσαμε να του κάνουμε, όλοι μαζί, θεατές και θεώμενοι.

Η παράσταση πρωτοανέβηκε στην Αθήνα και περιοδεύει στην Ελλάδα από το 2009, έχοντας συμπληρώσει πάνω από 250 παραστάσεις. Ίσως κάποιοι να την θυμάστε και από την πολύ πρόσφατη φιλοξενία της στο Μικρό Θέατρο της Μονής Λαζαριστών το φθινόπωρο. Οπωσδήποτε, όμως, η καλύτερη στιγμή για να δεις, να ακούσεις ή να διαβάσεις το συγκεκριμένο διήγημα είναι η περίοδος των Χριστουγεννιάτικων γιορτών.


Στο διά ταύτα τώρα, τι είδαμε. Είδαμε μια λιτή παράσταση, μ'έναν ηθοποιό (τον Θανάση Σαράντο που υπογράφει και τη σκηνοθεσία), έναν μουσικό (τον Γιώργο Τζιαφέττα), ένα πιάνο (στο οποίο παίζεται η μουσική του Λάμπρου Πηγούνη) και μια βαλίτσα. Η παράσταση ξεκίνησε ιδιαίτερα ατμοσφαιρικά προκαταβάλλοντάς σε ότι πρόκειται να παρακολουθήσεις κάτι που αξίζει την προσοχή σου και δεν διαψεύστηκε. Έχοντας μεν κάποια προβλήματα στη σκηνοθεσία (χωρίς πραγματική ουσία το video projection) ή με μεγάλο μείον – γιατί στ' αλήθεια ένιωθες να σε "πετάνε έξω" τους ηχογραφημένους ήχους που ακουγόταν κατά διαστήματα χωρίς λόγο και αιτία – κατά τα άλλα ήταν μία από τις καλύτερες, αν όχι η καλύτερη παράσταση που είδε η στήλη κι η υπογράφουσα τους τελευταίους μήνες.


Υπάρχει ένας ξεχωριστός τόπος ανάμεσα στη σκηνή και το κοινό, μια χώρα αόρατη που ονομάζεται Μαγεία. Κάποιες παραστάσεις σου απλώνουν το χέρι για να περάσετε μαζί σ'αυτήν την χώρα, κάποιες την καταπατούν και κάποιες σου κάνουν απεγνωσμένα νοήματα και βεβιασμένες χειρονομίες για να βρεθείς εκεί.

"Ο Αμερικάνος" ανήκει στην πρώτη περίπτωση. Μας άπλωσε το χέρι με τρυφερότητα, χιούμορ και συγκίνηση και βρεθήκαμε μαζί στη χώρα της Μαγείας, σ'αυτόν τον ενδιάμεσο τόπο όπου ιδανικά συναντιούνται το Θέατρο κι ο Θεατής.

Ο ρυθμός κι οι εναλλαγές αυτού στην παράσταση οδήγησαν σ'ένα πολύ δυνατό φινάλε που μας έκανε να δακρύσουμε και να νιώσουμε αυτήν την περίφημη αριστοτελική κάθαρση. Ο Θανάσης Σαράντος χειρίστηκε πολύ έξυπνα την επί σκηνής συγκίνησή του που -υποθέτω-προέκυπτε και από τον τρόπο γραφής του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, από την εικονοποιΐα του.Η χαρά δεν προβάλλει στα πρόσωπα στο διήγημα, αλλά στον χώρο και τις καταστάσεις.

Εν κατακλείδι, πρόκειται για μια καλή, στρωμένη παράσταση, που κρατά συνεχώς το ενδιαφέρον του θεατή με τις εναλλαγές ρυθμού και συναισθημάτων. Κάποιος που αγαπά τον Παπαδιαμάντη και τον Αμερικάνο του, δεν πρόκειται να απογοητευτεί, μα κι όσοι δε τον αγαπάνε ή δεν τον ξέρουν, να η ευκαιρία.


Υ.γ. Στην παράσταση που παρακολουθήσαμε συνέβησαν δύο περιστατικά τα οποία όχι μόνο μας άφησαν εμβρόντητους αλλά μας προβλημάτισαν και μας θύμωσαν ως θεατές και ως στήλη. Κοστουμαρισμένος κύριος στην πρώτη σειρά του θεάτρου, επί δέκα λεπτά αφού είχε ξεκινήσει η παράσταση είχε ανοιχτό το κινητό του, το πρόσωπό του φωτιζόταν μες στο σκοτάδι της πλατείας και έτσι, αγέρωχος και απαθής μπροστά στον ηθοποιό αντάλλαζε μηνὐματα στο smartphone του. Λίγο αργότερα, χτύπησε το τηλέφωνο μιας κυρίας, η οποία και το σήκωσε και απάντησε – που στην ησυχία του θεάτρου φαντάζεστε πόσο δυνατά ακούστηκε η απάντησή της – με περισσή άνεση ότι βρίσκεται στο θέατρο κλπ. Πολύ αμφιβάλλω, όμως, αν στ'αλήθεια είχε γνώση ότι βρίσκεται στο θέατρο.

Πολύ φοβάμαι ότι οδεύουμε προς μια εποχή που ο κόσμος θα νομίζει ότι βλέπει τηλεόραση σαν στο σπίτι του και θα συμπεριφέρεται αναλόγως.

Ε, λοιπόν, όχι, το θέατρο δεν είναι τηλεόραση. Κι είναι τουλάχιστον αγένεια να φέρεσαι κατ'αυτόν τον τρόπο, τόσο για τους επί σκηνής όσο και για τους θεατές.

***


Πηγή 
http://www.exostispress.gr/Article/o-amerikanos-tou-alexandrou-papadiamanti-sto-theatro-ailaia

"Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα", Θέατρο Βαφείο - ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ 28/5

«Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα»
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ Κυριακή 28 Μαΐου στις 8:00μμ
Θέατρο ΒΑΦΕΙΟ-Λάκης Καραλής




Έγκαιρη κράτηση θέσεων στο τηλ του θεάτρου: 210-3425.637

Ο λόγος του Μακρυγιάννη σε θεατρική μορφή από τον Θανάση Σαράντο, με συνοδεία νέυ, ταμπουρά και λαούτου ζωντανά επί σκηνής από την Σύλβια Κουτρούλη, παρουσιάζεται σε μια τελευταία παράσταση την Κυριακή 28 Μαΐου και ώρα 8:00μμ στο Θέατρο ΒΑΦΕΙΟ-Λάκης Καραλής (τηλ. 210-3425.637), ενώ θα ακολουθήσει η καθιερωμένη συζήτηση με το κοινό.

Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο μιας σειράς Συναντήσεων με προσωπικότητες από τον χώρο της τέχνης, της επιστήμης και της πολιτικής, οργανώθηκαν από την εταιρεία θεάτρου «Ηθικόν Ακμαιότατον» πολύ ενδιαφέρουσες και επιτυχημένες εκδηλώσεις.  Έτσι στο Βαφείο υποδεχθήκαμε τον Ακαδημαϊκό και Ομ. Καθηγητή ΕΜΠ κ. Μανόλη Κορρέ, την τ. Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, Πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας κ. Ζωή Κωνσταντοπούλου, και τον μοναδικό Ηλία Λογοθέτη, οι οποίοι συζήτησαν για τα Απομνημονεύματα με τους συντελεστές και το κοινό.

«Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα»: Μια παράσταση που έχει ταξιδέψει στην Αθήνα, την Πάτρα, τη Λάρισα, τη Σαντορίνη, το Κροκύλειο Φωκίδος (γενέτειρα του Μακρυγιάννη), στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και συνεχίζει τη συνομιλία της με την Ιστορία.

«Εγώ την αλήθεια θα την ειπώ γυμνή», έλεγε ο Μακρυγιάννης, που έδωσε συγκλονιστικό μάθημα ιστορίας με την «απελέκητη γραφή» του. Δείγμα της δημώδους γλώσσας στη νεοελληνική γραμματεία, τα «Απομνημονεύματα» είναι η συγκλονιστική αλήθεια της ζωής του ίδιου του ήρωα, που θέλει να την ιστορήσει πάνω στο χαρτί.  Με τα ελάχιστα κολλυβογράμματα που ξέρει, νιώθει επιτακτική την ανάγκη να μεταδώσει το ζωντανό κομμάτι της Ιστορίας στις γενιές που έρχονται.

«... Ἀπὸ ὅλα αὐτά, καϊμένη πατρίδα, δὲν θὰ σωθοῦνε τὰ δεινά σου, ὅτι σιδερώνουν τὴν ἀρετὴ ἐκεῖνοι ὁποῦ σὲ κυβερνοῦσαν καὶ σὲ κυβερνοῦν, καὶ τώρα κατατρέχουν τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἀλήθειαν καὶ μὲ ψέματα θέλουν καὶ μὲ σπιγούνους νὰ σὲ λευτερώσουνε, μήτε τώρα εἶσαι καλά, μήτε διὰ τὰ μέλλοντά σου, μὲ τοὺς ἀνθρώπους ὁποῦ σὲ τριγυρίζουν, πολιτικούς καὶ σπιγούνους...»

«Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα»
Σκηνοθεσία – Διασκευή – Ερμηνεία - Φωτισμοί: Θανάσης Σαράντος
Μουσικός επί σκηνής: Σύλβια Κουτρούλη (Νέυ, ταμπουράς, πολίτικο λαούτο)
Σκηνική επιμέλεια: Σάββας Σουρμελίδης
Επεξεργασία video με τις εικόνες μαχών του Παναγιώτη Ζωγράφου: Γιώργος Φουκαράκης
Βίντεο: Θανάσης Σαράντος
Μοντάζ: Ιωάννα Σπηλιοπούλου
Φωτογραφίες: Ορφέας Εμιρζάς, Τάσος Θώμογλου
Παραγωγή: Εταιρεία Θεάτρου «Ηθικόν Ακμαιότατον»

Διάρκεια παράστασης: 65 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Τιμές Εισιτηρίων:
Γενική Είσοδος: 13 €, μειωμένο 8 €, ατέλειες και άνεργοι 5€, Προπώληση: 10 €
Εισιτήρια στο ταμείο του Θεάτρου ΒΑΦΕΙΟ – Λάκης Καραλής και ηλεκτρονικά από την ticketservices.gr (τηλ. 210-7234.567), link προπώλησης: goo.gl/rculxI
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ  28 Μαΐου 2017
Θέατρο «Βαφείο-Λάκης Καραλής»
τηλ. κρατήσεων: 210-3425.637
Αγ. Όρους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115, Βοτανικός, Μετρό Κεραμεικού